Sinterwijs

Wel verdraaid, zo sprak de Sint na zijn zondagmiddagslaapje: zo is het weekend en zo kan de mijter weer van het knaapje. De mijter op de kop en de boer weer op. Rust is er amper nog bij, zelden heb je echt even vrij. Nou ook weer, kijk eens naar het programma van de week: je wordt alleen van de gedachte al bleek….

Van maandag tot en met vrijdag die drukke drommels voor je neus, zelfs tussen de middag geen tijd voor een napje, ’t is heus. Gooien ze er ook nog een hele studiedag midden tussendoor, alsof ik nog niet wies genog ben, krie’je ook nog dat gestoor. Marsepein bakken, speculaas mengen, pepernoten tellen, dat heeft allemaal helemaal niets met CITO te stellen; daar doen we in het onderwijs dus maar niet meer aan, want met zulke kolder wil geen minister verder gaan. Leren zullen ze, op niveau en zonder geduld! De staf raakt er nog extra van gekruld… Toch hoop ik dat ze daar voor de klas nooit vergeten dat een miníster wel en Sint en Zwarte Pieten nooit raken versleten. Daarom kun je ook in deze donk’re dagen best wat tijd besteden aan alle sint-pret, daar hebben kinderen echt nooit onder geleden. Dus: geef die minister van het onderwies maar een mooi sinterklaaszakkie, dan stop ik er, as ik thuus ben, in spanje wel in ’t bakkie. Groet’n van de Sint en zien Z.P.’s

Druk of doende?

Omdat ik nog steeds de nieuwe familiepoes nog niet heb kunnen verwelkomen (daarvoor moet eerst de uitset nog worden aangeschaft), dacht ik: laat ik eens een serieus onderwerp kiezen. ADHD: er wordt al genoeg gekheid over gemaakt, dan wel zitten deze kinderen in het hoekje waar de pedagogische klappen vallen. Maar waarom John F. Kennedy, Elvis Presley,, Katje Schuurman en Adriaan van Dis i dat hoekje laten staan? Ja, dat waren allemaal ADHD-ers…. De standaardblik op een ADHD-er is zielig. We zijn er zelfs aan gewend dat deze kinderen aan de medicatie moeten; Ritalin is een veel voorgeschreven middel, daar worden ze rustig van…. Maar waarom zou het goed voor een kind zijn om verdovende middelen te krijgen? Waarom zou je dat eigenlijk gewoon moeten vinden? Omdat een ADHD-er wordt gezien als iemand met een stoornis, dat kan niet anders. Zo’n kind is snel afgeleid, is impulsief en ongestructureerd, ongeduldig, een dagdromer, heeft moeite met het opvolgen van instructies, doet voor hij denkt en heeft een (zeer) korte aandachtsboog. Dat is allemaal alleen maar heel lastig (niet alleen op school, maar vooral ook thuis). Vandaar de pil.

Ik noemde hierboven al enkele grote namen (en er zijn er nog veel meer). Het is dus net maar net, hoe er naar je gekeken is. Misschien hebben zij vroeger ook wel een pilletje gehad, of hadden zij mensen om zich heen die erg veel geduld hadden. In elk geval: carrière hebben ze gemaakt! Stel je nu eens voor dat ADHD als een gift was beschouwd. Als iemand zou hebben geobserveerd en tot de volgende conclusies was gekomen: deze leerling is waakzaam, bij tijden hypergeconcentreerd, flexibel, resultaatgericht, onafhankelijk, altijd in voor nieuwe invallen, oplossingsgericht, een out-of-the-box-denker, bereid risico’s te nemen en onmiddellijk in actie te komen. Dat klinkt dan allemaal erg positief, toch? Zo zijn Jochem Myjer en Michael Phelps (de zwemmer) dan toch maar een heel eind gekomen (dankzij hun ADHD); en Nostradamus, Beethoven, Churchill en Einstein hebben hun bekende naam te danken aan wat tegenwoordig als een kwaal wordt gezien die met een pilletje moet worden bestreden…. Toptalenten van ADHD’ers: creatief, empatisch, fantasierijk, spontaan, energiek, vrolijk (tot ze hun pilletje krijgen), exploratief, inventief, open, vergevingsgezind, gevoelsmens, origineel, loyaal, toegewijd, eerlijk, rechtvaardig, scherpzinnig….. Wees eens eerlijk: je zou het zelf willen zijn, toch? Maar ja, we kunnen niet allemaal Einstein heten.

Nieuwsgierig?

De coachingskalender gaf afgelopen week weer een prikkelende spreuk: 'Onbegrip is voor de een reden om stil te staan, voor de ander om in beweging te komen' . Eén en ander staat tussen haakjes omdat het een citaat is en ik geen toestemming heb gevraagd deze spreuk met jullie te delen. Maar dat terzijde.

Ik ben dan altijd nieuwsgierig waar de auteur met zo'n diep doordachte zinsnede, die hij graag met ons wil delen, naar toe wil, zeker als er in de zin ook de mogelijkheid zit nergens naar toe te gaan. Als je zo'n mooi blaadje uit de kalender op de kop legt, vind je de verhelderende tekst. En aha: daar staat de clou (en vanwege de inhoud wil ik die graag delen). Hoe stimuleer je nieuwsgierigheid bij mensen die daar niet rijk mee bedeeld zijn, of, waarschijnlijker, die hun nieuwsgierigheid zijn kwijtgeraakt? Aha, en als je het niet begrijpt, dan kun je twee dingen doen: op zoek gaan, of het er maar gauw bij te laten zitten. Ik moest meteen denken aan kinderen, die zo gaandeweg hun schoolloopbaan hun nieuwsgierigheid verliezen. Kijk maar bij de kleuters: je hoeft er echt niets voor te doen om ze nieuwsgierig te krijgen... En hoe hard moet je soms porren in de bovenbouw om ze weer aan het denken te zetten... Nieuwsgierige mensen willen antwoorden zoeken, het waarom weten; ze zijn op zoek naar schatten, iets wat nu nog verborgen is; sporen zoeken, signalen oppikken, reageren op onverwachte dingen; sensatie zoeken, nieuwe spannende ervaringen opdoen. Hoe kan het dat zelfs kinderen dat al verliezen? Of is er misschien sprake van dat ze het niet zelf verliezen, maar dat het kwijt gemaakt wordt? En hoe dan? En wie dan? En waarom dan? En zo zit ik, met een blaadje van de coachingskalender in de hand, met alweer een dilemma dat opgelost moet worden. Kijken naar hamsters maakt me niets wijzer in dit geval. En aha, het duurt niet lang of er komt uit gezinskring een geweldige oplossing (dat heb je met die nieuwsgierige mensen om me heen); ik krijg het voorstel om mijn observatorium aan te vullen met een Siamese kat (van nature ontstellend nieuwsgierige beesten). En je begrijpt: na het zien van een plaatje ben ik ontzettend nieuwsgierig geworden.... Binnenkort dus, nieuw in het observatorium van Rein: een Siamees op vier pootjes!

De herfstvakantie is al weer voorbij. Net terwijl ik weer een beetje op gang kwam met klussen in tuin, huis en geest: over en uit. Het zal jullie niet veel anders vergaan, denk ik zo. Maar: het was dit keer een week waarbij ik niet ontkwam aan het onheil van kwastverdrijf. Normaal zul je me in de herfstvakantie het leven van de buurt zien en horen veraangenamen met het ijverig wegblazen van blaadjes, die in mijn directe omgeving bijna altijd afkomstig zijn van bomen die op 'mijn landgoedje' zijn gerijpt. Mijn kinderen, mijn buren en ook de gemeente heeft een mening over die blaadjes.

Mijn buren storen zich aan de herrie van de bladblazer, en verwijten mij met blikken mij er van te verdenken het blad met opzet over de landgrens heen te blazen (dat klopt deels, het heeft een beetje met de windrichting te maken; ik zal 'mijn' blaadjes niet gauw tegen de wind in proberen weg te blazen). Mijn kinderen heb ik proberen uit te leggen dat bomen de blaadjes laten vallen omdat ze nogal wat vocht uit de boom opnemen; zij hebben nu vastgesteld dat dat stom is van de bomen, want als er in de herfst veel regen valt is er toch genoeg water? Bovendien, stellen zij: kijk maar in de vijver: water zat. Gelukkig heb ik op deze argumentatie een uitstekend antwoord gevonden: nu zij zelf de bladblazer mogen hanteren is het over met het commentaar. Dit keer echter begon de herfstvakantie met een zonovergoten dag, wat mijn vrouw op het briljante idee bracht dat de in de zomer gebouwde overkapping hier en daar nog een flinke laag verf nodig had. En zo zorgde de klimaatverandering er voor dat ik zelfs in de herfstvakantie nog stond te kwasten. Met recht een milieuramp! Toch heb ik gelukkig ook nog wat tijd kunnen vinden voor: tuinverlichtingaanleg (waarbij ik mij ditmaal maar twee keer zelf trakteerde op 220 volt), het doen verwijderen van twee behoorlijk uit de kluiten gewassen platanen en het vervolgens herstellen van de aangebrachte schade, en een aanvang maken met het ontruimen van mijn kantoorruimte thuis. Dat dit laatste niet het gewenste resultaat heeft gehad is vooral te wijten aan het weer, de blaadjes en de tuinverlichting. Va naf maandagochtend is het eerste doel het bijstellen van het bioritme aan de nieuw ingestelde tijd. Mocht ik dus dinsdagochtend niet aanwezig zijn om acht uur, dan lopen geest en klok nog niet geheel parallel.....

Dat moet beter, zou de inspecteur zeggen. Terwijl ik vanavond dus weer te laat dit ding in elkaar zat te fabriceren moest ik even terugdenken aan het oefenen van de repetitie van de jongste. Ja, ja, die ondergaat dinsdag zijn eerste repetitie, en we

l over het onderwerp: De Gouden Eeuw. Hoe het kwam dat ik daaraan moest denken? Welja, zeg. Wat deden ze ook al weer aan boord van zo'n Oostinjevaarder, als je herhaaldelijk faalde? Daar hadden ze diverse opties voor: - Vierendelen Er was genoeg touw aan boord om met behulp van de wat bonkiger zeelieden de luie dader wat uit te rekken (dat dat ook wel eens wat ruig ging blijkt uit de term vierendelen). - Kielhalen; het is aan elkaar gescrheven en betekent dus niet dat je bij de C&A een nieuwe kiel ging halen. Het was een langdurig trektochtje onder de kiel van de boot door, van stuurboord naar bakboord. Afhankelijk van de stemming van de kapitein werd de reis ook wel eens onvrijwillig retour vervolgd - Opsluiten op water en brood; de daarvoor uitgekozen plek betrof meestal een ruimte onder in het scheepsruim, alwaar men enige tijd in het gezellig bijzijn van wat ratachtigen met de voeten in het water kon zitten - van de ra lopen; één van de wat minder bekende straffen, waarbij men in geboeide toestand gedwongen werd op de ra te wandelen (je weet wel, zo'n overdwarse mast waar de zeilen aanhangen); om te zorgen dat je er kwam werd je opgehesen, en de kans dat je er op kon wandelen was kleiner dan 1 %. Kortom: een sprongetje van de hoge duikplank. En dat was allemaal nog niet het ergste wat je kon overkomen. Eigenlijk is zo'n inspecteur-van-tegenwoordig maar een watje....

Ouderparticipatie?

Ik hou van lezen. Ik lees dan ook alles wat los en vast zit. Van coachingkalenderblaadjes, buurtkrantjes, stapels folders, vakbladen te kust en te keur, mailbrieven, kranten, boeken in soorten en maten, en zelfs hele gedeelten wc-rol (als mijn kinderen daar tenminste in het net iets op hebben geschreven). Zo kwam ik afgelopen week een artikel tegen met o.a. de volgende inhoud over een representatief onderzoek: Het vertrouwen van ouders in het Nederlandse onderwijs is de afgelopen drie jaar dramatisch gedaald van 58 naar 34 procent. Dat is een ongekende verschuiving. De lat moet volgens hun flink omhoog (strengere leerkrachten, hardere exameneisen, betere feitenkennis, minder zelfontplooiing), maar de prestatiedruk mag niet verder toenemen. Nu al vindt meer dan de helft die te hoog. Het eerste zinnetje verbaasde me niet zo (daarover straks). Maar daarna staat er iets heel geks: - de lat moet volgens ouders flink omhoog (streng, stampen, straf), en

- de prestatiedruk mag niet omhoog, integendeel. Ik ben ouder met een dubbele pet; veel van jullie zijn ook ouder (met dubbele pet). Het was een representatief onderzoek, want ze hebben jou en mij niet gevraagd (???). Wel tien keer heb ik het nagelezen; wat willen die ouders dan eigenlijk? De wereld van 1950 terug? Inclusief het rietje, de lineaal, het ezelsbordje en de hoek? Tafels stampen, topografie stampen, gedichtjes stampen... en misschien ook maar weer de psalmen? Stil in de bank zitten, afrekencultuur, weten wat de middelen van bestaan van Vuurland zijn, etc.? Oh ja, en dat alles graag, maar kinderen mogen er niet moeier van worden dan nu? Goed, dat was even mijn verbijstering. Geweldig, zoals de woorden van van Bijsterveld zich meteen vertalen in ouderparticipatie: ga die kinderen wat leren, en zorg dat ze er niet moe van worden, want dan hebben we thuis nog meer gezeur.... Laat maar. Er zat wat eigen frustratie onder. Van mij mogen de eisen aan mijn kinderen best hoog zijn. Van mij mogen ze dagelijks aan de rekstok. En ik vind het niet erg dat ze moe van school zijn als ze thuiskomen. Hoe zou het eigenlijk met de ouders van de Bron zijn? Hoe oordelen die over de school en het onderwijs dat er gegeven wordt? Het lijkt me wel handig om dat te weten... Immers: echte ouderparticipatie houdt toch ook een beetje in dat we aan dezelfde dingen willen werken: thuis en op school? Kom je dit soort dingen te weten op de ouderavonden, de info-avonden en de 10-min-gesprekken? Ik ben op zolder 'achter het schot' gekropen; dat zeggen we bij ons thuis als we tussen de oude rotzooi gaan zoeken. helaas pindakaas. Ezelsoren, linealen, rietjes: alles naar de stort....

Aanraak-onderwijs

Wat ga jij morgen doen? Het schiet me zomaar te binnen omdat Maurice de Hond Emmen bezocht: een bezoekje aan het Talent (knap staaltje publiciteit zoeken!), bezoek aan het Hondsrugcollege (alweer een knap staaltje nieuws halen) en een bezoek aan het directeurenoverleg van Viviani. Je hebt vast wel eens vernomen van o4nt, en anders is dat nu het geval. Maurice de Hond loopt al een poos de publiciteit te zoeken met o4nt. In het nieuws hoor je dan over Steve Jobs-scholen, over iPad-scholen en zo... Toch doe je hem en zijn kornuiten daarmee geen recht. O4nt staat voor: onderwijs voor de nieuwe tijd. Donderdagmiddag zat er bij de Viviani-directeuren een ouder (Maurice de Hond, bekend van opinie-peilingen enzovoort, maar in het dagelijks bestaan ook ouder van kinderen, waaronder een hele jonge dochter), die duidelijk maakte waarom hij, als ouder, zich zo breed maakte voor een ander model van onderwijs: onderwijs voor de nieuwe tijd (o4nt). Hij liet zien dat zijn dochter allereerst in een volslagen andere tijd opgroeide dan hij zelf: in een wereld die steeds meer verweven is met internet in de breedste zin van het woord. Steeds meer mensen doen steeds meer zaken mbv internet (reken maar bij jezelf af); werk verdwijnt in hoog tempo naar andere landen (zeker dat werk dat via een draadje kan, zoals telefonische hulpdiensten, softwareproductie, etc. etc.), en

kinderen groeien van jongsaf aan op met touch: apparatuur die met de vingers te bedienen is zonder dat je direct afhankelijk bent van tekst. En terwijl die wereld in hoog tempo verandert is dat met het onderwijs niet zo. Misschien is er wel beweging, maar dan de verkeerde kant op: alles meetbaar en toetsbaar. Daarmee worden kinderen van deze eeuw niet toegerust voor de samenleving waarin zij straks komen te werken. Het is een interessant onderwerp. Nu, zul je zeggen, voor jou als ict-er misschien... Nee, het is voor mij interessant omdat ik er zoveel van herken bij eigen kinderen. En, gaandeweg de middag, ben ik ook nieuwsgierig geworden hoe ouders in onze streek van het land tegen dit vraagstuk aankijken. Hoe zou het zitten met ouders op de Bron? Hebben zij er voldoende vertrouwen in dat kinderen op de Bron klaar worden gestoomd met de vaardigheden voor de 21ste eeuw?