Ouderparticipatie?

Ik hou van lezen. Ik lees dan ook alles wat los en vast zit. Van coachingkalenderblaadjes, buurtkrantjes, stapels folders, vakbladen te kust en te keur, mailbrieven, kranten, boeken in soorten en maten, en zelfs hele gedeelten wc-rol (als mijn kinderen daar tenminste in het net iets op hebben geschreven). Zo kwam ik afgelopen week een artikel tegen met o.a. de volgende inhoud over een representatief onderzoek: Het vertrouwen van ouders in het Nederlandse onderwijs is de afgelopen drie jaar dramatisch gedaald van 58 naar 34 procent. Dat is een ongekende verschuiving. De lat moet volgens hun flink omhoog (strengere leerkrachten, hardere exameneisen, betere feitenkennis, minder zelfontplooiing), maar de prestatiedruk mag niet verder toenemen. Nu al vindt meer dan de helft die te hoog. Het eerste zinnetje verbaasde me niet zo (daarover straks). Maar daarna staat er iets heel geks: - de lat moet volgens ouders flink omhoog (streng, stampen, straf), en

- de prestatiedruk mag niet omhoog, integendeel. Ik ben ouder met een dubbele pet; veel van jullie zijn ook ouder (met dubbele pet). Het was een representatief onderzoek, want ze hebben jou en mij niet gevraagd (???). Wel tien keer heb ik het nagelezen; wat willen die ouders dan eigenlijk? De wereld van 1950 terug? Inclusief het rietje, de lineaal, het ezelsbordje en de hoek? Tafels stampen, topografie stampen, gedichtjes stampen... en misschien ook maar weer de psalmen? Stil in de bank zitten, afrekencultuur, weten wat de middelen van bestaan van Vuurland zijn, etc.? Oh ja, en dat alles graag, maar kinderen mogen er niet moeier van worden dan nu? Goed, dat was even mijn verbijstering. Geweldig, zoals de woorden van van Bijsterveld zich meteen vertalen in ouderparticipatie: ga die kinderen wat leren, en zorg dat ze er niet moe van worden, want dan hebben we thuis nog meer gezeur.... Laat maar. Er zat wat eigen frustratie onder. Van mij mogen de eisen aan mijn kinderen best hoog zijn. Van mij mogen ze dagelijks aan de rekstok. En ik vind het niet erg dat ze moe van school zijn als ze thuiskomen. Hoe zou het eigenlijk met de ouders van de Bron zijn? Hoe oordelen die over de school en het onderwijs dat er gegeven wordt? Het lijkt me wel handig om dat te weten... Immers: echte ouderparticipatie houdt toch ook een beetje in dat we aan dezelfde dingen willen werken: thuis en op school? Kom je dit soort dingen te weten op de ouderavonden, de info-avonden en de 10-min-gesprekken? Ik ben op zolder 'achter het schot' gekropen; dat zeggen we bij ons thuis als we tussen de oude rotzooi gaan zoeken. helaas pindakaas. Ezelsoren, linealen, rietjes: alles naar de stort....

Aanraak-onderwijs

Wat ga jij morgen doen? Het schiet me zomaar te binnen omdat Maurice de Hond Emmen bezocht: een bezoekje aan het Talent (knap staaltje publiciteit zoeken!), bezoek aan het Hondsrugcollege (alweer een knap staaltje nieuws halen) en een bezoek aan het directeurenoverleg van Viviani. Je hebt vast wel eens vernomen van o4nt, en anders is dat nu het geval. Maurice de Hond loopt al een poos de publiciteit te zoeken met o4nt. In het nieuws hoor je dan over Steve Jobs-scholen, over iPad-scholen en zo... Toch doe je hem en zijn kornuiten daarmee geen recht. O4nt staat voor: onderwijs voor de nieuwe tijd. Donderdagmiddag zat er bij de Viviani-directeuren een ouder (Maurice de Hond, bekend van opinie-peilingen enzovoort, maar in het dagelijks bestaan ook ouder van kinderen, waaronder een hele jonge dochter), die duidelijk maakte waarom hij, als ouder, zich zo breed maakte voor een ander model van onderwijs: onderwijs voor de nieuwe tijd (o4nt). Hij liet zien dat zijn dochter allereerst in een volslagen andere tijd opgroeide dan hij zelf: in een wereld die steeds meer verweven is met internet in de breedste zin van het woord. Steeds meer mensen doen steeds meer zaken mbv internet (reken maar bij jezelf af); werk verdwijnt in hoog tempo naar andere landen (zeker dat werk dat via een draadje kan, zoals telefonische hulpdiensten, softwareproductie, etc. etc.), en

kinderen groeien van jongsaf aan op met touch: apparatuur die met de vingers te bedienen is zonder dat je direct afhankelijk bent van tekst. En terwijl die wereld in hoog tempo verandert is dat met het onderwijs niet zo. Misschien is er wel beweging, maar dan de verkeerde kant op: alles meetbaar en toetsbaar. Daarmee worden kinderen van deze eeuw niet toegerust voor de samenleving waarin zij straks komen te werken. Het is een interessant onderwerp. Nu, zul je zeggen, voor jou als ict-er misschien... Nee, het is voor mij interessant omdat ik er zoveel van herken bij eigen kinderen. En, gaandeweg de middag, ben ik ook nieuwsgierig geworden hoe ouders in onze streek van het land tegen dit vraagstuk aankijken. Hoe zou het zitten met ouders op de Bron? Hebben zij er voldoende vertrouwen in dat kinderen op de Bron klaar worden gestoomd met de vaardigheden voor de 21ste eeuw?

Zo lig je lekker ergens op een strand, beklim je bergtoppen, fiets je een rondje Drente of wat dan ook, en zo ben je al weer een week aan de slag. Ik vond het erg wennen, afgelopen dinsdag. Niet omdat ik weer aan het werk moest, want dat was ik al weer een weekje. Nee, ik ben iemand van het type ‘ik weet graag waar ik het moet zoeken’, en als je dan ‘dit of dat’ klusje moet doen voor ‘die of die’ collega, en die collega zit dan in een ander lokaal bij een andere groep… Wel, dan kan ik helemaal van slag raken (dat heb je vast ook wel gemerkt). Je weet vast (en anders weet je dat nu) dat ik genieter van de coachingskalender ben. Zo’n ding vertelt elke dag een nieuwe spreuk-voor-de-dag die meer of minder toepasselijk is voor de dag die komt. Zo’n spreuk moet ook gelezen worden aan het begin van de dag, want dan kun je er nog wat aan hebben. Nu staat die kalender bij mij niet naast de wekker. Het is tenslotte al erg genoeg om in de vroege morgen geconfronteerd te worden met het lawaai van dat ding en dan ook nog een poging te moeten doen überhaupt je ogen open te krijgen… De kalender is dus elders in huis te vinden. De spreuk moet een bezinningsmoment opleveren. Bezinning vergt stilte en rust. Waar hang je dan een en ander op in een huis met een gezin waar iedereen ’s morgens al met de ogen dicht en een heftig ochtendhumeur door het huis banjert? Juist: op het toilet!! Rust, bezinning, besloten, en verder toch niet veel te doen. Maandagmorgen, pal voor m’n neus: Een tweedehands behandeling levert geen eersteklas resultaten op…. Poeh, beslist geen instinker, zo op de eerste dag van het schooljaar. De spreukenzegger bedoelt hier aan te geven dat, als je een lager verwachtingspatroon hebt van iemand, je daar ook naar handelt (onbewust). Hij noemt als voorbeeld het jeugdvoetbalteam, waar de trainer vaak een hogere verwachting heeft van de oudere spelers, de manager die vaak een hoger verwachtingspatroon heeft van de medewerkers die al wat langer meedraaien.. En vanuit dat patroon zal zo’n of manager ook meer energie steken in die spelers/medewerkers…. Thuis heb ik twee kinderen: een maart-kind en een septemberkind. Bij de oudste vind ik het normaal dat ie flink op niveau kan werken. Bij de jongste ligt dat anders; ’t is een septemberkind, een jong kind, zeggen we dan vaak. Het komt wel, geef maar even tijd… Ja, ik maak me er ook schuldig aan (vanaf nu niet meer, die coach heeft mij acuut veranderd in een slavendrijver). En zo vroeg ik me af (want ja, je blijft tenslotte onderwijzer, daar kom je nooit meer vanaf): zou dat in een klas net zo werken? Werk je onbewust met verwachtingspatronen, die er voor zorgen dat je van kinderen niet genoeg verwacht? En heb je daar als ict-er ook last van? Dat je denkt dat iemand, omdat ie ouder is, dus wel minder met ict zal kunnen? En dat in de eerste week van het schooljaar al….

We zijn begonnen...!

Da's alweer een poosje geleden, hè? De drie v's, je kent het wel: Vakantie Vrijheid Verweggistan. Nou, ja, laten we zeggen: wie in het onderwijs werkt heeft even geen behoefte aan school, zicht op schoolgebouwen, leerlingen of wat daar op lijkt, en na 2011-2012 al helemaal niet op beelden van politici (hoewel ik bij dit laatste vermoed dat het een algemeen verschijnsel is in Nederland). Nee weet ik niet op welke camping jullie hebben gezzeten, maar ik zat op een Franse. Heel soms heb ik het vermoeden dat ik jullie daar ook tegenkom. Mooi, hè, zo vluchten we mekaar weer in de armen... Nu ik denk aan morgenochtend (dat is de eerste ochtend van het schooljaar 2012-2013 in mkijn regio) schiet me plotseling weer een audiobeeld van die camping door de gedachten. Elke avond, vaste prik, om half zeven schalde een kreet over de camping, vanuit de animatietent: WE GAAN BEGINNEN....!!! Alles zal me er deze ochtend aan doen denken: de wekker mijn bloedjes van kinderen het radiojournaal de spandoeken over de weg de drukte op de route naar het werk mijn collega's Nu heb ik een goed voornemen voor observatie op deze ochtend: welke van bovenstaande onderdelen is het meest aanwezig.... Ik heb een vermoeden. Mag ik, voordat het schooljaar begint, jullie nog verdritetig kond doen van het heengaan van één van mijn geliefde observatiehamsters.... De rustige.... Sinds zijn heengaan heeft hamster 2 deze rol overgenomen. Het is eindelijk stil in huis op de late avond.

Persoonlijke evaluatie

Zolang is het nog niet geleden (voor mijn gevoel althans) dat ik op deze plek mij afvroeg wie nu eigenlijk de onderwijscaravan is die wel of niet getrokken wil worden (naar school of juist niet). Een jaar is om, al weer een heel jaar! Tijd voor een persoonlijke evaluatie dan, toch? Ja, ja, persoonlijk! Ik bedoel: als iedereen zich met mijn evaluatie gaat bemoeien, dan snap ik er aan het eind helemaal niets meer van. Daar gaat ie.... Allereerst mijn taalvaardigheid. Ja, ja, ik heb best eens een complimentje gehad van deze en gene, dit jaar. Maar je moest eens weten hoeveel taalfouten ik uit een beetje tekst moet weghalen. Had ik ooit in klas 2 (nu heet dat groep 4) moeite met de motoriek (wat zich uitdrukte in het aantal varkensstempels in mijn schoonschrijfschrift), nu doet zich dat op het toetsenbord ook weer voor. En ik typ niet eens blind, kun je begrijpen....

Dat had ik nog nooit verteld, hè, van die varkensstempels. Het heeft mijn motorisch leven getekend. Wat kan een juffrouw je leven kwetsen. Ik weet het nog als de dag van gisteren. Die dag waren er schoolfoto’s gemaakt en ik was enorm onder de indruk geraakt van het flitsende werk van de schoolfotograaf. Mijn concentratie bij de schrijfles was beneden min, maar de juf had niets door. Ik trouwens ook niet, en daarom leek het resultaat van schrijfwerk eerder op gekras van tweehonderd babies tegelijk, dan op het door de juf verwachte minimumniveau van acceptabel schrijfwerk. Zij ontstak, bij aanschouwen van mijn wanprestatie, in woede, haalde de stempeldoos, liet mij het vakrkensstempel zien en stempelde vervolgens onder mijn beangstigde blikken, de gehele pagina vol met stempels van een varken, waarschijnlijk ook met stille hoop mijn ouders op korte termijn met een en ander te kunnen confronteren.

En ik? Ik keek lijdzaam toe. Geheel bedorven werden de resultaten van mijn noeste arbeid ; meelevend dan wel grijzend loerend leefden mijn klasgenoten mee; afzichtelijk werd het resultaat... En ondertussen bestormden mij de angsten voor wat komen zou: strafwerk en confrontatie. Je zult begrijpen dat ik nadien nooit weer enige bewondering heb kunnen opbrengen voor het pedagogisch talent van deze juf; zij en ik waren vanaf deze dag gezworen vijanden; en zelf heb ik ooit gezworen elk kind duizendmaal te complimenteren met noest schrijfwerk, ook al zou het resultaat afzichtelijk zijn.... Nee, dan mijn meester in klas 5 (wat men dan nu groep 7 noemt). Hij had geen stempeldoos. Geen idee hoe oud of jong die man toen was. Van hem herinner ik me drie dingen: - zijn vaderlijke hand die vele malen complimenteus neerdaalde op een kruin - zijn la met kleurplaten die als voorbeeld konden dienen voor natekenen (als je taak af was), maar bovenal - zijn kast met jeugdboeken, waaruit ik vrat bij gebrek aan een bibliotheek in het dorp. Die boekenkast heeft mijn leven gered. Al leeft de beste man reeds lang niet meer, mijn taalliefde is zijn erfenis. Nog één week... Dan is mijn schooljaar om. Er kwam veel voorbij, bij tijden was het hectisch. Het jaar is geëindigd met een flink aantal puzzelstukjes die op hun plaats zijn gevallen, maar ook met nieuwe puzzelstukjes die het komend jaar een plekje gaan zoeken. Mijn schooljaar begon met een boeiende Summerskool bij Kennisnet, waarvan de resultaten gaandeweg het jaar een plekje konden krijgen in het dagelijks werk. Mijn schooljaar eindigt met het resultaat van nieuwe keuzes, uitgewerkte plannen en voortgaande uitdaging. Alles naar wens geweest? Zeker niet. Dat is de uitdaging voor het komend jaar... en dat begint opnieuw met een Summerskool. Nog één week... Dan is het je klas niet meer. Ze gaan naar een collega, die ze verder helpt. Ze nemen ook wat van jou mee. Wat zullen ze zich herinneren? Dat jij ze hebt geleerd hoe de hoofdletter K moet worden geschreven? Of dat 133 + 22 155 is? Dat Rotterdam een havenstad is? Dat is altijd spannend, vooral als je ze later nog eens tegenkomt. Stiekem vraag je je wel eens af hoe ze zich later jouw jaar herinneren... Op vakantie, de accu lekker opladen, gekke dingen doen, verdwalen... Kom je op een rommelmarkt, laat die stempeldoos maar staan. Als het nieuwe schooljaar weer begint kun je weerwerken aan onuitwisbare sporen....

't Zit er al weer bijna op...

De dagteller loopt.  Nog drie weken voordat het vakantie is. Wat moet nog, wat kan nog? Methode uit, tijd over? Of juist: krap an.... En ’t is ook elk jaar in grote lijnen hetzelfde lied. Hoeft niet per se een vervelend deuntje te zijn, maar toch...

 Het begin van het schooljaar staat me nog aardig voor de geest. In de voorlaatste week van de vakantie deelgenomen aan de Summerskool van Kennisnet, waar het thema was : “21st century skills; leren en opleiden voor de wereld van straks”.... Bezoek aan drie bedrijven waar dit al als realiteit wordt gedaan, en waar ook de ontwikkeling van producten gericht is op de gevolgen van het ‘altijd en overal kunnen leren”. En als ik aan het einde van het schooljaar terugkijk op die tweedaagse en kijk wat ik dit schooljaar heb gezien aan producten voor het basisonderwijs, waarmee afstandsleren steeds dichterbij komt... 

Ook dit jaar is er weer een  Summerskool in de laatste vakantieweek. Thema: “opbrengstgericht leren”.  En, omdat Kennisnet een en ander organiseert, zal de uitwerking van het thema gericht zijn op de vraag hoe ict daar aan kan bijdragen. Geloof me of niet, de ontwikkelingen op het gebied van sturende software waarmee kinderen zelfstandig en in eigen tempo kunnen leren, gaan hard. Ook wordt er ongelooflijk veel onderzoek gedaan naar hoe ‘afstandsleren’ vorm kan krijgen, en de mogelijkheden voor het basisonderwijs nemen toe. 

DE Steve-Jobs-school.... Kan een apparaat  op zich onderwijs geven? Zal een apparaat de school veranderen?  Niet als de individuele docent er niet van wil weten...

En dat is nu juist waar het in de Steve-Jobs-school om zal gaan: onderwijs geven op eigentijdse manier en met eigentijdse middelen, waarbij de snelheid van leren niet meer wordt beperkt... door de docent.

Mijn laatste weken voor de zomervakantie zijn spannend. In de maand juni konden veel zaken positief worden afgerond die in het komend schooljaar gaan worden uitgevoerd. Eén daarvan is het plan dat door de Bron is ingediend bij het bestuursbureau. Dat heeft alles te maken met boven-staande ontwikkelingen.  

Mijn nieuws schooljaar is ook spannend. Er staat veel te gebeuren. Ik heb zin in vakantie, maar ook al in het nieuwe schooljaar...

Het èchte Oranjegevoel

Dit weekend start met het Griekse verlies op de voetbalvelden....

Het bruist in de school. Meer dan anders. Aan alles kun je merken dat het einde van het schooljaar nadert. Rapporten komen uit de kast (vermiste exemplaren worden opgevraagd); CITO-toetsen worden afgenomen en nagekeken; misschien wel met meer spanning dan anders: hoe zouden ze (‘ze’, dat zijn de kinderen)  scoren? Opruimen. Decorstukken in elkaar zetten en opleuken. Vergaderen. Formatie?? Wie krijgt welke klas? Passen en meten. Bestelling schoolleverancier. Ooudercommissie, MR, het team nog weer eens bij elkaar voor een studiedag.. Kortom: piektijd!
Wij hebben dan nog vier weken voor de boeg, collega’s elders in het land beginnen aan hun laatste week van dit schooljaar. Wat het volgend schooljaar gaat brengen?

Je kunt dat van twee kanten bekijken.

Er komen nieuwe verkiezingen. Nu al staat vast dat de totstandkoming van een kabinet geen sinecure zal zijn. Soms denk ik aan Griekse toestanden aan Nederlandse stranden. Wat brengt het aan nieuwe plannen voor het onderwijs? Weer nieuwe plannen.... en welke kant gaat het dan op? Bezuinigen, vast; grotere klassen: vast. Stilstand in inkomen (linksom of rechtsom): vast.
Het wordt ook een druk schooljaar; dat is het altijd, maar het lijkt ook nog elk jaar drukker te worden. Krimp in onderwijsland: gaat ook door. Hogere eisen: vast en zeker. Ja, het onderwijsbestaan kent vele momenten van zorgen.

Nieuwe klas, nieuwe gezichten, nieuwe kansen, weer wat op te bouwen! Wie zouden het zijn, wat brengen ze mee, wat hebben ze jou te zeggen... Wat kun je er uit halen, hoe krijg je ze zo ver dat ze voor jou op hun tenen willen lopen? Stralen ze uit wat jij ze instraalt?
Leren leren... Niet het trucje, maar zelf de kunst uitvinden. Hoe organiseer je dat?
Zelfstandig en verantwoordelijk maken om vrijheid aan te kunnen: eisen stellen, en niet aflaten om wijzer te laten worden, in alle opzichten (loslaten voor wie de vrijheid aan kan, aan de teugels trekken daar waar het niet kan).
Pret hebben, vooral niet vergeten tussen alle toetsgeweld van de laatste jaren. Een kind is immers meer dan de optelsom van toetsscores?
Plannen gemaakt voor vijf jaar vooruit: ben je in staat om je er de komende jaren op te focussen?  Alles af te meten aan de vraag of het in de plannen past, en het anders na te laten? Om er voor te zorgen dat je werk leuk blijft en vooruitgang laat zien?

Mijn stukje van het werk is onderwijs, maar dan met ict. Soms zie ik mensen denken dat het dan om computers gaat, en draadjes, en zo. Dat is eigenlijk helemaal niet zo interessant.
Ook ik kijk naar kinderen. Ik zie hoe gefascineerd ze met een spel bezig kunnen zijn en ondertussen van alles en nog wat leren. Ik zie hoe ze een uur lang vol geconcentreerd zich bezig kunnen houden met één ding op het beeldscherm...( al staat er een radio aan, gaat de telefoon af, komt de buurvrouw op visite).
 Kijk eens rond in de klas, tijdens een rekenles... Zie jij dat ook? Kinderen die een uur lang volledig geconcentreerd èn gefascineerd aan een rekentaak werken?
Ontwikkelingen: volledige digitale methodes voor rekenen, taal en wereldoriëntatie, waarin kinderen geheel hun eigen leerroute volgen, jaren eerder klaar kunnen zijn met de basisschoolleerstof . Volledige methodes voor op het beeldscherm (methodeboeken overbodig).  Steeds meer vrije leerstof op internet...  En of je dat nu wilt of niet: het gaat je klas niet voorbij...
Passend onderwijs: wel geparkeerd, niet van de baan. Opnieuw de gelegenheid om het begrip te definiëren: moet passend onderwijs passend zijn voor de school, voor de leerkracht of voor het individuele kind?  En als het voor het indivuduele kind moet passen, dan kan dat niet zonder ict!

Jullie kennend  zul  je diep in je hart weten dat onderwijs moet passen bij het kind, al maakt dat je vak niet gemakkelijker.  Want: je wilt toch ook niets anders dan die fascinatie weer zien? Een beetje: het èchte Oranjegevoel?